Rồng Nhí
12-20-2007, 02:06 PM
Triệu Xa có người con trai tên là Triệu Quát, ngay từ bé đă đọc và bàn
luận rất nhiều. Triệu quát vẽ trời vạch đất giảng giải lung tung, coi thiên hạ
không ra ǵ, dẫu bố là Triệu Xa cũng không bắt bẻ được, nhưng Triệu Xa
vẫn không cho là phải. Triệu mẫu thấy con được như vậy rất mừng, bà nói:
- Quả là ... tướng môn xuất tướng!
Triệu Xa không vui, nói:
- Quát không thể làm tướng được. Nước Triệu không dùng nó là đại
phúc cho xă tắc.
Triệu mẫu nói:
- Quát đọc hết binh thư, bàn rất thấu đáo về binh sự. Thiên hạ không ai
bằng nó, sao bảo là làm tướng không được?
Triệu Xa nói:
- Chính v́ Quát tự cho thiên hạ không ai bằng ḿnh, tôi mới nói rằng nó
làm tướng không được. Việc binh cầm bằng cái chết trong tay, lo lắng, sợ
hăi, cẩn thận từng bước, học hỏi từng người mà vẫn c̣n nhiều sai sót. Thế
mà Quát lại cho là dễ dàng. Nếu nó được giữ binh quyền th́ nó sẽ tự ư mà
làm, do đó những kế hay không lọt vào tay nó, chắc chắn chuốc lấy sự thảm
bại.
Triệu mẫu đem lời nói với Quát. Quát nói:
- Cha nay đă già nên nhát.
Hai năm sau Triệu Xa bệnh nặng, trước lúc lâm chung kêu Quát đến dặn.
- Binh hung chiến nguy, người xưa lấy đó làm răn.Cha mày mấy năm làm
tướng giờ mới kịp mừng tránh được cái nhục thua trận. Mày không có tài
làm tướng chớ nên dây vào cái nghiệp đó mà làm hại nước, hư nhà, thiệt
dân.
Triệu Xa lại dặn vợ:
- Sau này nếu vua phong cho nó làm tướng, bà nên kể lại những lời của
tôi và từ chối. Mất quân nhục nước là cái tội rất lớn.
Vua Triệu, sau khi Triệu Xa mất, vẫn Triệu Quát làm Mă Phục Quân, nối chức cha!
Lời Bàn:
Thường một xă hội tiến bộ th́ thế hệ sau phải hơn thế hệ trước. Tuy
nhiên trên cương vị nghề nghiệp chưa chắc con đă hơn cha hay em đă hơn
anh.
Trong đạo làm tướng, ngoài tài năng thiên phú, người ấy c̣n phải mài
luyện trên chiến trường để lấy kinh nghiệm xương máu, để biết địa h́nh địa
thế, không thể ngồi trong tháp ngà mà nói chuyện chiến tranh.
Qua cung cách của Triệu Quát, ta biết Quát không thể làm tướng được.
Tác phong làm tướng phải trầm hùng, lạnh lùng, ít nói mà hiểu việc sâu sắc.
C̣n nói nhiều chứng tỏ Quát không có chiều sâu, chỉ có thiển cận, nông
nổi. Một lẽ dễ hiểu, nói nhiều là để lộ cái sơ hở của ḿnh cho địch biết. Làm
tướng mà đa ngôn, lạm ngôn là điều tối kỵ trong binh gia.
Ta biết, trước đây Tôn Thúc Ngao làm lệnh doăn nước Sở, trước khi lâm
chung gọi con là Tôn An lại dặn: "Con ơi! Tài con thô thiển, con không thể
chen vào đám quan trường được. Nếu đại vương có phong ấp cho con th́
con nên từ chối. Nếu từ chối không được, con xin đất Tam Khâu. Đất ở đó
cằn cỗi không ai tranh giành". Tôn Thúc Ngao mất, vua Sở phong chức cho
Tôn An, An từ chối, vâng lời cha lui về làm dân.
Xem thế đủ biết Triệu Quát không bằng Tôn An.
ST
luận rất nhiều. Triệu quát vẽ trời vạch đất giảng giải lung tung, coi thiên hạ
không ra ǵ, dẫu bố là Triệu Xa cũng không bắt bẻ được, nhưng Triệu Xa
vẫn không cho là phải. Triệu mẫu thấy con được như vậy rất mừng, bà nói:
- Quả là ... tướng môn xuất tướng!
Triệu Xa không vui, nói:
- Quát không thể làm tướng được. Nước Triệu không dùng nó là đại
phúc cho xă tắc.
Triệu mẫu nói:
- Quát đọc hết binh thư, bàn rất thấu đáo về binh sự. Thiên hạ không ai
bằng nó, sao bảo là làm tướng không được?
Triệu Xa nói:
- Chính v́ Quát tự cho thiên hạ không ai bằng ḿnh, tôi mới nói rằng nó
làm tướng không được. Việc binh cầm bằng cái chết trong tay, lo lắng, sợ
hăi, cẩn thận từng bước, học hỏi từng người mà vẫn c̣n nhiều sai sót. Thế
mà Quát lại cho là dễ dàng. Nếu nó được giữ binh quyền th́ nó sẽ tự ư mà
làm, do đó những kế hay không lọt vào tay nó, chắc chắn chuốc lấy sự thảm
bại.
Triệu mẫu đem lời nói với Quát. Quát nói:
- Cha nay đă già nên nhát.
Hai năm sau Triệu Xa bệnh nặng, trước lúc lâm chung kêu Quát đến dặn.
- Binh hung chiến nguy, người xưa lấy đó làm răn.Cha mày mấy năm làm
tướng giờ mới kịp mừng tránh được cái nhục thua trận. Mày không có tài
làm tướng chớ nên dây vào cái nghiệp đó mà làm hại nước, hư nhà, thiệt
dân.
Triệu Xa lại dặn vợ:
- Sau này nếu vua phong cho nó làm tướng, bà nên kể lại những lời của
tôi và từ chối. Mất quân nhục nước là cái tội rất lớn.
Vua Triệu, sau khi Triệu Xa mất, vẫn Triệu Quát làm Mă Phục Quân, nối chức cha!
Lời Bàn:
Thường một xă hội tiến bộ th́ thế hệ sau phải hơn thế hệ trước. Tuy
nhiên trên cương vị nghề nghiệp chưa chắc con đă hơn cha hay em đă hơn
anh.
Trong đạo làm tướng, ngoài tài năng thiên phú, người ấy c̣n phải mài
luyện trên chiến trường để lấy kinh nghiệm xương máu, để biết địa h́nh địa
thế, không thể ngồi trong tháp ngà mà nói chuyện chiến tranh.
Qua cung cách của Triệu Quát, ta biết Quát không thể làm tướng được.
Tác phong làm tướng phải trầm hùng, lạnh lùng, ít nói mà hiểu việc sâu sắc.
C̣n nói nhiều chứng tỏ Quát không có chiều sâu, chỉ có thiển cận, nông
nổi. Một lẽ dễ hiểu, nói nhiều là để lộ cái sơ hở của ḿnh cho địch biết. Làm
tướng mà đa ngôn, lạm ngôn là điều tối kỵ trong binh gia.
Ta biết, trước đây Tôn Thúc Ngao làm lệnh doăn nước Sở, trước khi lâm
chung gọi con là Tôn An lại dặn: "Con ơi! Tài con thô thiển, con không thể
chen vào đám quan trường được. Nếu đại vương có phong ấp cho con th́
con nên từ chối. Nếu từ chối không được, con xin đất Tam Khâu. Đất ở đó
cằn cỗi không ai tranh giành". Tôn Thúc Ngao mất, vua Sở phong chức cho
Tôn An, An từ chối, vâng lời cha lui về làm dân.
Xem thế đủ biết Triệu Quát không bằng Tôn An.
ST